John Blanchard rời khỏi băng ghế, chăm chú nhìn dòng người đang ra khỏi
nhà ga xe lửa trung tâm thành phố. Anh đang chờ người con gái mà trái tim
đã rất quen thuộc với anh nhưng khuôn mặt thì anh chưa từng gặp, một cô
gái với một bông hoa hồng.
13 tháng trước đây trong một thư viện ở Florida, khi nhấc một cuốn sách ra
khỏi kệ anh bỗng cảm thấy bị lôi cuốn không phải vì nội dung cuốn sách mà
vì những dòng chữ viết bằng bút chì bên lề cuốn sách. Những hàng chữ
mềm mại với nội dung chứa đựng một tâm hồn sâu sắc và một trí tuệ sáng
suốt. Bên trong bìa cuốn sách, nơi ghi tên người mượn, anh tìm ra tên chủ
nhân của hàng chữ, đó là Hollis Maynell. Cô gái sống ở thành phố New York.
Sau đó anh viết cho cô gái một bức thư tự giới thiệu mình và mong cô trả
lời, nhưng ngay hôm sau anh đã phải lên tàu ra nước ngoài tham gia cuộc
Chiến tranh Thế giới thứ hai. Trong vòng một năm và một tháng sau đó hai
người dần dần tìm hiểu nhau qua thư từ. Mỗi lá thư là một hạt giống được
gieo vào trái tim nồng cháy. Một mối tình nảy nở. Anh đề nghị cô gái gửi cho
mình một tấm hình nhưng cô từ chối. Cô cho rằng nếu chàng thực lòng thì
diện mạo của cô đâu có quan trọng gì.
Cuối cùng đến ngày anh từ châu Âu trở về, họ hẹn gặp nhau lần đầu tại nhà
ga trung tâm thành phố New York. Cô gái viết: “Anh sẽ nhận ra em là người
có một bông hồng trên ve áo”.
Khi đó, tôi thấy một người con gái bước lại phía tôi, cô ấy có một thân hình
mảnh mai thon thả. Những cuộn tóc vàng loăn xoăn bên vành tai nhỏ nhắn.
Cặp mắt cô ấy xanh như những đoá hoa. Đôi môi và cằm cô ta có nét
cương quyết nhưng rất dịu dàng. Trong chiếc áo vét màu xanh nhạt cô gái
trông như mùa xuân đang tới. Tôi tiến lại phía cô gái và hoàn toàn không để
ý là cô ấy không có bông hồng trên ve áo. Khi tôi bước tới, cô gái nở một nụ
cườđẫịu dàng hấp dẫn trên vành môi và nói nhỏ: “Đi cùng em chứ, chàng
thuỷ thủ?”. Khi ấy gần như không tự chủ được, tôi bước thêm một bước
nữa lại phía cô gái, và đúng lúc ấy tôi nhìn thấy Hollis Maynell với bông hồng
đứng ngay sau cô ấy. Đó là một người phụ nữ đã ngoài 40 tuổi. Bà ta có
mái tóc màu xám bên trong một chiếc mũ đã cũ. Bà ta có một thân hình
nặng nề, đôi chân mập mạp trong đôi giày đế thấp. Khi đó cô gái trong chiếc
áo màu xanh vội vã bước đi. Tôi có cảm giác dường như con người tôi lúc
đó bị chia làm hai, một nửa đang muốn được đi theo cô gái và nửa còn lại
hướng tới người đàn bà mà tâm hồn đã thực sự chinh phục tôi. Và bà ta
đứng đó, khuôn mặt béo tốt với làn da nhợt nhạt nhưng hiền lành và nhạy
cảm. Khi đó bỗng nhiên tôi không còn lưỡng lự nữa. Tay tôi nắm chặt cuốn
sách nhỏ cũ kỹ giống như cuốn sách trong thư viện trước đây để cô gái có
thể nhận ra tôi.
Đây không phải là tình yêu nhưng là một cái gì đó rất đáng quý, một cái gì
đó thậm chí có thể còn hơn cả tình yêu, một tình bạn mà tôi luôn luôn và mãi
mãi biết ơn. Tôi đứng thẳng chào người đàn bà, chìa cuốn sách ra và nói,
mặc dù khi nói tôi cảm thấy giọng mình nghẹn lại vì cay đắng và thất
vọng: “Tôi là trung uý John Blanchard và xin phép được hỏi đây chắc là cô
Maynell? Tôi rất vui mừng là cô đã đến đây gặp tôi hôm nay. Tôi muốn mời
cô dùng cơm tối có được không?”. Người phụ nữ nở một nụ cười bao dung
và trả lời: “Ta không biết việc này như thế nào con trai ạ, nhưng cô gái trẻ
mặc chiếc áo vét màu xanh vừa đi kia đã năn nỉ ta đeo đoá hoa hồng này
trên ve áo. Cô ấy nói nếu anh có mời ta đi ăn tối thì nói rằng cô ấy đang đợi
anh ở nhà hàng lớn bên kia đường. Cô ấy nói đây là một cuộc thử nghiệm
gì đó.”
Người ta chỉ có thể nhận ra bản chất thật sự của trái tim khi phải đối mặt với
những điều không như ý muốn.

" Bọn chúng chẳng cần lý do gì cả. Chúng đến nhà anh chỉ vì anh là người
gốc do thái . Quân đức quốc xã xông vào nhà, lôi anh và cả gia đình anh đi.
Ngay sau đó chúng lùa họ như bày gia súc và tống lên xe lửa rồi chở thẳng
đến trại tập trung...chúng đã giết chết họ và chỉ mình anh còn sống.
Làm sao mà anh có thể sống nổi trước cảnh tượng hãi hùng phải nhìn thấy
con mình nơi bộ quần áo của một đứa trẻ khác vì bây giờ con anh đã chết
sau một cơn mưa đạn?
Thế nhưng anh vẫn phải sống.
Một hôm anh nhìn cơn ác mộng chung quanh mình và phải đối diện với một
sự thật hiển nhiên : nếu anh còn ở đây thêm một ngày chắc chắn anh sẽ
chết. Anh có một quyết định là phải thoát khỏi đây ngay lập tức! Anh không
biết cách nào, anh chỉ biết mình phải trốn. Hàng tuần liền anh hỏi các bạn
tù, "Làm sao chúng ta có thể thoát được nơi kinh hoàng này?" Anh hầu như
luôn nhận được cùng một câu trả lời, "đừng dại dột", họ trả lời "không thể
nào thoát nổi! hỏi như vậy dằn vặt tâm trí anh mà thôi. Cứ chịu khó làm việc
và cầu nguyện cho mình được sống sót" . Nhưng anh không chấp nhận điều
này - anh nhất định sẽ không chấp nhận như thế. Anh bị ám ảnh vì truyện
trốn thoát và cho dù những câu hỏi của anh không có nghĩa gì, anh vẫn luôn
luôn hỏi đi hỏi lại, "Làm sao tôi có thể trốn thoát? Phải có cách nào đó. Làm
thế nào tôi có thể trốn thoát khỏi nơi này mà vẫn khoẻ, vẫn sống, ngay hôm
nay?"
Có lời nói rằng bạn cứ xin thì sẽ được . Và không hiểu vì sao hôm ấy anh đã
nhận được câu trả lời.Có thể vì anh hỏi quá sức mãnh liệt, có thể là vì anh
đã ý thức rõ "bây giờ chính là thời điểm". Cũng có thể là vì anh liên tục tập
trung vào một tiêu điểm là câu trả lời cho câu hỏi của mình. Bất luận lý do gì,
sức mạnh vĩ đại của tâm trí và tinh thần đã thức tỉnh nơi người đàn ông
này.Câu trả lời đã đến với anh từ một nguồn gốc lạ thường: mùi lợm giọng
của xác người đã thối rữa. Ở đó chỉ cách vài bước cách chỗ anh lao động,
anh thấy một đống xác người đã bị xúc lên thùng xe tải - đàn ông , đàn bà ,
trẻ em, tất cả đã bị hít khí ngạt. Những chiếc răng vàng của họ đã bị gỡ ra,
mọi đồ trang sức quí báu mà họ có, thậm trí quần áo họ mang trên người,
đều bị lột sạch. Lúc đó thay vì hỏi, "Làm sao quân Đức quốc xã có thể ghê
tởm, mất nhân tính đến thế? Làm sao thượng đế có thể làm một điều tàn ác
đến thế? Tại sao thượng đế lại để truyện này xảy đến với tôi?" Stanislavsky
Lech đã hỏi một câu hoàn toàn khác. Anh hỏi "Làm cách nào tôi có thể sử
dụng điều này để trốn thoát?" Và ngay lập tức anh đã có câu trả lời.
Hoàng hôn đang sửa soạn kết thúc một ngày lao động, Lech chạy lại nấp
sau chiếc xe tải. Chỉ trong nháy mắt anh đã lột bỏ hết quần áo và lẻn mình
trần truồng vào đống xác chết mà không ai để ý. Anh giả bộ như đã chết,
không một chút cử động cựa quật dù có lúc anh gần ngộp thở vì một số xác
chết khác tiếp tục được đè lên người anh.
Mùi hôi thối của thịt người rữa, những cái xác chết cứng đơ bao bọc anh tứ
phía. Anh chờ đợi và chờ đợi, hi vọng không một ai để ý đến một người vẫn
còn sống giữa đám xác chết này và hi vọng sớm muộn chiếc xe tải cũng sẽ
chạy đi.
Cuối cùng, anh nghe tiếng động cơ xe tải nổ. Anh cảm thấy chiếc xe rung
lên. Và đúng lúc ấy anh cảm nghiệm được mối hy vọng của mình khi đang
nằm im giữa đống xác chết. Rốt cuộc anh thấy xe dừng lại và rồi nó chút
toàn bộ những thây ma xuống một chiếc hố rộng mênh mông bên ngoài trại.
Lech cứ ở yên đó hàng giờ cho tới khi màn đêm buông xuống. Sau cùng
anh ta cảm thấy chắc chắn không có ai ở đó, anh rúc ra khỏi núi thây người
và chạy trần truồng suốt 25 dặm cho tới khi tìm được tự do.
Giữa Stanislavsky Lech và biết bao nhiêu người phải bỏ mạng ở trại tập
trung, khác biệt ở chỗ nào? Tất nhiên có nhiều yếu tố nhưng một sự khác
biệt quyết định chính là anh đã đặt một câu hỏi khác với những người kia.
Anh đã hỏi một cách dai dẳng, hỏi và mong chờ có câu trả lời và trong tâm
trí anh đã nảy sinh một giải pháp cứu sống anh. Những câu hỏi anh tự đặt ra
hôm ấy ở Krakow đã khiến anh làm những quyết định chớp nhoáng ảnh
hưởng trực
tiếp tới số phận của anh. Nhưng trước khi anh nhận được câu trả lời, trước
khi anh làm quyết định và trước khi có những hành động ấy, anh đã phải hỏi
mình những câu hỏi đúng.
Tôi muốn nói cho bạn điều này, người ta khác nhau là ở sự khác biệt trong
những câu hỏi mà người ta nêu ra một cách nhất quán. Khi người ta chán
nản, lý do thường là vì họ cứ lặp đi lặp lại cùng một câu hỏi tiêu cực
như, "Có ích gì? Cố gắng làm gì, rốt cuộc cũng chẳng thay đổi được gì. Trời
sao lại là tôi cơ chứ?".
Nếu bạn hỏi một câu hỏi khủng khiếp, bạn sẽ nhận được câu trả lời khủng
khiếp. Bộ não của bạn luôn sẵn sàng phục vụ bạn, nên bất kỳ bạn đưa ra
một câu hỏi nào, nó chắc chắn sẽ có một câu trả lời.
Vì thế nếu bạn hỏi, "Tại sao tôi không bao giờ thành công?" nó sẽ cho bạn
câu trả lời đại khái như sau : "Vì bạn ngốc nghếch lắm", hay vì bạn không
đáng để làm điều gì đến nơi đến chốn".
Tôi cho bạn một ví dụ về những câu hỏi thông minh, đó là truyện về anh bạn
W. Mitchell yêu quí của tôi. Bạn nghĩ làm sao anh ta có thể sống nổi với hai
phần ba thân thể đã bị cháy mà vẫn còn cảm thấy yêu đời? ... Sau vụ tai nạn
máy bay , khi nằm trong bệnh viện và bị liệt từ chân trở xuống, anh đã gặp
một phụ nữ thật hấp dẫn, một y tá tên là Annie. Mặt anh đã cháy đen hoàn
toàn, thân thể liệt từ hông trở xuống , thế mà anh đã có cam đảm hỏi : "Tôi
có cách nào làm quen với cô ấy không"? Các bạn anh trả lời, "Mày điên rồi,
mày đang tự lừa dối mình". Nhưng một năm rưỡi sau , anh và Annie đã thân
quen nhau và nay hai người đã trở
thành vợ chồng. Đó là kết quả của những câu hỏi mãnh liệt : chúng đem lại
cho chúng ta một nguồn năng lực không gì có thể thay thế : những câu trả
lời và những giải pháp ! "
" Điều quan trọng là đừng bao giờ ngưng đặt câu hỏi. Sự tò mò có tính hiện
hữu của nó. Ta không thể nào không kinh ngạc khi chiêm ngắm những bí
nhiệm của sự vĩnh cửu, của sự sống , của cơ cấu lạ lùng của ta thực tại.
Chỉ cần người ta lãnh hội một chút bí nhiệm này mỗi ngày thôi đã đủ. Đừng
bao giờ để mất sự tò mò lành thánh".

Tại vùng núi Matsu-Yama hẻo lánh, tỉnh Echigo, có đôi vợ chồng trẻ sống với
nhau. Họ sinh được một đứa con gái. Hai người rất mực thương con.
Một dạo, người bố lên kinh đô có việc. Khi trở về, anh tặng vợ một cái hộp
bằng gỗ trắng rất nhẵn. Mở hộp ra, chị thấy có một mảnh kim khí tròn; một
mặt thì trắng như bạc khảm, điểm những nét vẽ hình chim và lá; còn mặt kia
thì sáng như thủy tinh. Chị vợ xem, lấy làm thích thú và lạ lùng vì thấy trong
đáy gương có một khuôn mặt xinh đẹp với đôi môi hồng và đôi mắt sáng
như đang mỉm cười với mình.
Anh chồng giải thích cho chị hiểu đó là cái gương. Khuôn mặt người phụ nữ
trong ấy chính là khuôn mặt chị được phản ánh vào. Ở thành thị, mọi người
đều có một cái như thế này, còn ở đây chưa ai trông thấy.
Chị vợ say mê với món quà. Lần đầu tiên được thấy cái gương và cũng là
lần đầu tiên chị thấy khuôn mặt xinh đẹp của mình. Chị đem ra dùng xong lại
cất ngay nó vào hộp cẩn thận cùng với những thứ quý giá khác.
Mấy năm trôi qua. con gái ngày càng lớn, giống mẹ như đúc. Cô bé rất dễ
yêu, ngoan ngoãn, được mọi người thương mến. Nhớ lại mình đã có lúc
kiêu hãnh vì tự biết có sắc đẹp, người mẹ bèn cất chiếc gương rất kỹ, sợ
rằng con gái soi gương rồi sẽ có ý nghĩ tự kiêu.
Một hôm, người mẹ hiền dịu ấy lâm bệnh nặng. Biết không còn sống được
bao lâu nữa, bà gọi con gái đến gần và dặn dò :
-"Con gái yêu quý của mẹ, khi mẹ từ giã cõi trần này, con hãy hứa với mẹ,
sớm sớm chiều chiều, soi gương này, con sẽ nhìn thấy mẹ và hiểu rằng mẹ
sẽ ở mãi trong đó để phù hộ cho con".
Người mẹ lấy chiếc gương đưa cho con gái. Cô gái hứa vâng lời bà rồi khóc
nức nở.
Từ đó, cô con gái ngoan ngoãn, không bao giờ quên lời trối trăn của mẹ.
Niềm vui nhất của cô là ngắm hình ảnh của mẹ trong gương và nói
rằng : "Mẹ ơi, hôm nay con đã làmáát được như mẹ mong muốn".