Janet và Pierre, đôi vợ chồng trẻ mới kết hôn. Đó là sự kết hợp của lửa và nước, nhưng đặc biệt ở chỗ, Pierre là nước còn Janet là lửa.

Sẽ không ai còn dám bảo phụ nữ phải dịu dàng, biết nhún nhường hơn khi gặp hai người họ nói chuyện với nhau vì Janet luôn là người “xỏ mũi” Pierre và có phần bắt nạt chồng.

Ngược lại, Pierre rất trầm tính. Đôi khi anh chỉ im lặng lắng nghe những lý lẽ của Janet, thậm chí là những lời “buộc tội” của nàng và mỉm cười.  Người ta vẫn bảo, hai chiếc giầy, chiếc phải chiếc trái bao giờ cũng khác nhau nên mới kết hợp thành một đôi. Janet và Pierre là như vậy trong suốt quãng thời gian yêu nhau và mãi cho đến tận lúc đã là vợ chồng. Điều quan trọng nhất vẫn là họ yêu nhau.

Tuần trăng mật ngọt ngào mà cả hai mong đợi rồi cũng đến. Bãi cát trải dài, biển xanh mênh mang nối chân trời xa tít, ánh nến lung linh, bữa tối trên bờ biển, tiếng sóng dịu dàng vỗ về … bao nhiêu hình ảnh đẹp mà hai người đã vẽ trong thời gian bên nhau giờ sắp thành hiện thực.

Cả hai cùng thống nhất, mà đúng hơn là Janet đã đưa ra quy định với chồng: “Không tranh cãi, không bàn luận, không gây chiến. Đây sẽ là thời gian đẹp nhất, kỷ niệm khó quên nhất của hai đứa!”.

“Thì anh có bao giờ là người gây tranh cãi trước đâu!”…

Bờ cát, biển và ánh nến, mọi thứ thật đẹp như một bức tranh với Janet và Pierre. Hai người bên nhau dạo bước trên bãi biển.

“Em muốn ngày nào của chúng mình cũng là tuần trăng mật như vậy”.

“Anh chỉ muốn bên em dù chẳng có cát trắng, biển xanh và hoàng hôn. Anh muốn chúng mình sẽ là một gia đình hạnh phúc với rộn ràng tiếng cười con trẻ”.

“Sao anh lại làm mọi thứ trở nên tẻ nhạt như thế. Anh muốn biến em thành bà nội trợ quanh quẩn ở nhà với lũ trẻ sao…”

Janet giận dỗi. Đôi lúc cô vẫn vậy, vô cớ như một đứa trẻ cần dỗ dành để cảm thấy mình luôn chiến thắng. Pierre lại im lặng, anh nhặt một mẩu gỗ nhỏ và viết lên bãi cát: “Hôm nay chúng tôi lại giận nhau. P làm J buồn”.

Hai người đi tiếp. Janet vẫn chẳng nói câu nào dù lần này cô cảm thấy mình chính là người gây chuyện. Nhưng dẫu sao, Pierre chỉ biết im lặng, không một lời yêu thương dỗ dành vậy khiến Janet thấy ấm ức vô cùng.

Hai người đi đến bãi đá. Pierre tìm kiếm rồi nhặt một hòn đá lên, khắc lên đó dòng chữ “Anh yêu em” rồi ôm Janet vào lòng và cho cô xem.

“Sao ban nãy anh không viết như thế trên bờ cát. Những người yêu nhau vẫn làm vậy, vẫn viết lời yêu thương trên bờ cát. Anh đúng là khô như hòn đá vậy” - Janet nói

Pierre dịu dàng thì thầm sát bên vợ: “Khi anh làm em buồn, khi chúng mình giận dỗi, anh sẽ viết lên bờ cát, nơi gió và những con sóng mau xóa chúng đi. Nhưng những lời yêu thương anh sẽ chỉ khắc lên đá, nơi gió và sóng chẳng thể xóa nhòa. Anh sẽ không trao em tình yêu và một trái tim được đặt trên bờ cát em à”.

Janet xiết chặt hòn đá, cô dịu dàng dựa vào Pierre mà nước mắt cứ trào: “Chỉ cần anh khô khan như hòn đá thôi cũng được!”.

Hãy viết những nỗi buồn, những điều làm bạn tổn thương lên cát và khắc yêu thương lên đá!

Tôi không hay ra ngoài. Như hầu hết các bà mẹ khác, tôi quá bận rộn với những việc lặt vặt không tên nên chẳng còn thời gian cho mình nữa.

Trước khi sinh con, tôi đã gây dựng được sự nghiệp. Dù mất nhiều thời gian bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, tôi vẫn có lúc rảnh rỗi để tận hưởng cuộc sống, đi tắm suối nước khoáng hoặc thư giãn bằng việc thong dong mua sắm dài ngày.

Nhưng đến giờ, thứ duy nhất mà tôi làm là đánh bóng đồ gỗ trong nhà.

Khi đã đánh đổi một góc văn phòng làm việc để lấy một góc nhỏ trong phòng ngủ tại nhà thì với tôi giờ đây, một chuyến đi mua sắm tại cửa hàng rau quả không có lũ trẻ theo cùng là sự giải thoát lớn.

Những bữa ăn trưa tại nhà hàng tuyệt vời đã lùi quá xa, lâu đến nỗi bộ quần áo đồng phục công sở màu xanh hải quân của tôi thành lỗi thời. Tôi đã từ bỏ sự nghiệp của mình, và mọi đặc quyền tôi từng được hưởng cũng mất đi từ đó.

Ồ, không, tôi không than thở đâu. Đó chính xác là điều tôi muốn làm. Vì thế, bạn có thể tưởng tượng được tôi đã phải trải qua những giờ phút đấu tranh nội tâm khổ sở như thế nào khi người biên tập sách cho tôi gọi điện thông báo rằng nhà xuất bản quyển sách đầu tay của tôi đang có ý định sắp xếp cho tôi một chuyến du lịch biển tập thể miễn phí qua một số nước. 

Lúc đầu thì toàn bộ ý tưởng về một chuyến đi chơi mang tính công việc như vậy gần như làm tôi kinh hoàng. Lần cuối cùng tôi vắng nhà trong cả đêm là khi tôi đến viện sinh con. 

Đã 10 năm trôi qua kể từ khi tôi không còn mang theo cả đống bánh quy hình con cá và một bản phác thảo trong túi sách. Tôi sẽ phải từ bỏ vai trò của một bà mẹ và bước vào thế giới của cái gì? Của một doanh nhân? Bỏ đôi giầy vải to rộng để xỏ chân vào giầy cao gót? Bước ra khỏi phòng giặt ủi và thể hiện mình ở trường quay? Liệu tôi có thể làm được những điều đó không? Tôi cảm thấy rất băn khoăn. Liệu mọi người có biết được và nhận ra, tôi chỉ là một bà mẹ?

Nhưng sau đó tôi cân nhắc đến những lợi ích của chuyến đi. Tôi sẽ được đi một mình, ăn một mình và ngủ trong những khách sạn xa hoa một mình. Tôi sẽ được là chính mình trong cả một tuần. Không phải chuẩn bị và gói những suất ăn trưa. Không phải tập bóng chày. Không phải lo lắng vào lúc 4h khi không biết làm món gì cho bữa tối. 

Tôi bắt đâu lên kế hoạch cho tất cả những việc dành cho người lớn mà tôi có thể làm: đến thăm những bảo tàng nổi tiếng của mỗi thành phố và chiêm ngưỡng tùy thích những kiệt tác mà không bị phân tâm để mắt đến bọn trẻ, dạo qua các cửa hàng thay vì phải chạy trong đó và quát bọn trẻ “Không được đụng vào.” Và tôi sẽ “thưởng thức” các bữa ăn thay vì “ăn”. Có vẻ như càng nghĩ thì càng thấy mọi việc thật tuyệt.

Cuối cùng, sau khi chắc chắn rằng tủ lạnh đã đầy ắp thức ăn và thùng rác đã được đổ, tôi lên đường du lịch.

Khi máy bay cất cánh, tôi thở ra khoan khoái. Đây là lần đầu tiên trong suốt 13 năm qua tôi được sống một mình - dù chỉ trong một tuần. Điều gây tò mò về chuyến đi này là: thay vì cảm thấy như một người trưởng thành, tôi lại cảm thấy mình giống như một đứa trẻ hơn.

Tôi có thể nhìn trân trân qua cửa sổ máy bay trong nỗi sợ hãi những đám mây nổi sóng cồn mà không phải để ý đến những người khác. Tôi có thể chìm vào những suy tưởng không dứt. Tôi không phải dọn giường. Tôi có thể vứt khăn tắm xuống nền nhà tắm và một người khác sẽ nhặt nó lên. Tôi có thể gọi bất cứ món gì không có trong thực đơn mà không phải lo lắng là tôi không có đủ tiền để trả.

Thậm chí là món tráng miệng. Tôi có thể yêu cầu 2 suất nếu tôi muốn.

Thay vì phải lái xe đưa bọn trẻ đến trường, làm việc và cố gắng giữ đúng lịch trình, thì giờ đây, ở mỗi thành phố lại có những nhân viên hướng dẫn đi một mình làm tài xế cho tôi. Họ được trả tiền để đảm bảo lịch trình cho tôi. Trong khi họ đang chuyên tâm lái xe trên đường thì tôi có thể chiêm ngưỡng phong cảnh, hoa cỏ và mọi người - những thứ bạn sẽ bị bỏ lỡ khi bạn là phi công chứ không phải là hành khách. 

Nhưng những toa xe kéo bằng dây cáp của San Francisco và Tháp Space Needle của Seatle lại khiến tôi nhớ đến gia đình mình. Bay qua ngọn núi St. Helen’s và nhìn ngắm hình ảnh thành phố New York trên nền trời trên đường đến JFK là những hình ảnh nên được thưởng ngoạn cùng những người khác. Nhưng chàng trai ngồi ghế cạnh tôi thì lại đang ngáy.

Suốt một ngày dừng chân tại Denver, tôi đã thấy cảnh một bà mẹ trông đuối sức và mệt mỏi chạy theo một em bé mới chỉ đang chập chững biết đi trong phòng đợi của khách. Cô ấy đã xin lỗi vì đã va vào tôi làm rơi túi hành lý. Tôi mỉm cười và đáp: “Không sao. Tôi cũng là một người mẹ”.

Nhưng sau những ngày không làm bất kỳ một công việc nội trợ nào, tôi cảm thấy mình không còn giống một người mẹ nữa. Tôi đã biến thành một người khác nhưng bùa mê của cảm giác tự do đang tan loãng dần đi. Tôi biết là tôi sẽ nhanh chóng quay trở lại là một người mẹ tất bật với những công việc nội trợ như trước. Nhưng điều khó hiểu ở đây là tôi đang mong chờ điều đó.

Tôi cảm thấy rất rõ ràng rằng đối với người mẹ, được trở về nhà chính là cảm giác được giải thoát. Dù đi tàu xuôi biển Caribe hay đi dọc hành lang của những cửa hàng rau quả một mình, tôi biết rằng bây giờ điều quan trọng là cảm thấy được giải thoát.

Khi tôi trở về nhà, bọn trẻ trông như những thiên thần. Chiếc thùng ngập rác thực sự là một thử thách chứ không chỉ là một công việc vặt nữa. Tôi hăm hở mua đồ chất đầy trong tủ lạnh. Tôi cảm thấy rất khoan khoái. Tôi đã trở về nhà.

Một tuần sau đó, với những trải nghiệm về các công việc gia đình của một bà mẹ, tôi quyết định viết một quyển sách nữa. 

1. Bắt đầu vào lớp 1, con chưa biết viết chữ O cho thật tròn. Ngồi đâu con cũng tập khoanh chữ O. Tập viết chữ O trên đất, con không biết di chuyển đầu ngón tay mà cứ chạy theo vòng tròn chữ. Con lo lắm và đâm sợ cả đi học.

Cứ sáng sớm, lúc mẹ dậy nấu cơm thì con cũng lục tục dậy tập viết chữ O vào thếp giấy trắng mẹ mua. Thấy con lụi cụi, mẹ cười hiền bảo: “Con gắng tập viết cho giỏi nhé. Khi nào con viết được chữ O rồi thì không phải đến lớp nữa”.

Dĩ nhiên đó là lời mẹ “dụ” con thôi. Vì khi con viết được chữ O liền nét rồi và viết được nhiều chữ khác nữa thì con rất thích đến lớp học, được gặp cô, gặp bạn. Nhưng quả là lời nói khi trước của mẹ thật hiệu quả. Hồi ầy con cứ tự nhủ: “Thôi, chịu khó viết được chữ O rồi khỏi phải đến lớp nữa”. Bây giờ mỗi khi nghĩ lại vẫn thấy buồn cười vì mình sao ngố quá. Chỉ biết viết chữ O thôi thì làm được việc gì.

2. Hồi con học tiểu học, cuối tuần mẹ thường cho về thăm ông bà. Mùa đông, con ngồi sau mẹ, mặc áo ấm to xù, quàng khăn đội mũ bịt kín, thế mà vẫn lạnh. Dọc đường con thấy bao cô bác xắn quần lội bùn đi bón phân cho lúa. Con níu áo mẹ thắc mắc “tại sao những bác kia lại phải dầm nước lạnh thế”. Mẹ mới trả lời: “Vì các bác ấy không chịu học nên phải đi làm vất vả thế đấy”.

Thế là từ đó trong suy nghĩ của con, học đồng nghĩa với việc sau này sẽ “không phải lội bùn”. Con không dám lười học nữa.

Mà mẹ “dọa” thế thôi, nhưng mẹ rất coi trọng công sức lao động của các bác nông dân. Mẹ căn dặn con phải biết quý lúa gạo vì đó là công sức khó nhọc của các bác ấy. Mẹ nhắc con ăn cơm chú ý không để rơi vãi, không được bỏ mứa. Khi nấu cơm không được đong quá nhiều gạo rồi lại rơi vào cảnh “cơm thừa, gạo thiếu”.

3. Khi con lên trung học, mẹ hay đọc báo về gia đình và lấy ví dụ từ những bài báo trong đó để răn con. Mẹ ít khi nói thẳng ý của mình, nhưng mẹ có cách diễn đạt để con hiểu. Và nhờ đó con biết được những nguy cơ của việc yêu sớm, con biết được việc nạo phá thai ở tuổi mới lớn sẽ mang lại những hậu quả kinh khủng như thế nào. Thậm chí, mẹ còn lấy “gương” người thật việc thật để cho con sáng tỏ.

Rồi mẹ dạy con biết ý tứ trong cách ăn nói hay vui đùa với các anh em họ cùng độ tuổi. Mẹ bảo: “Con gái lớn rồi, dù có là người thân trong nhà, nhưng là người khác giới, vì thế con không nên vô tư nô đùa “ôm vai bá cổ” như khi còn bé nữa”. Con trở nên “khép nép” hơn, trầm lắng hơn, nhưng con thấy mẹ thật là có lý.

4. Lên đại học, con phải sống xa mẹ, ít được nghe mẹ dạy những bài học thường nhật như ngày xưa. Những dịp hiếm hoi khi con về thăm mẹ lúc nghỉ hè hay lễ Tết, mẹ đều “tranh thủ” dò xét chuyện tình cảm của con.

Mẹ bảo: “Con học đại học rồi, yêu đương là tuỳ ở con, miễn không để tình yêu ảnh hưởng đến học tập”.

Có một điều mẹ hay nhắc đi nhắc lại là “con trai ít ai tự nhiên chăm sóc, quan tâm mình nếu không có tình ý. Vì vậy nếu con không yêu mến người ta thì đừng vô tư nhận sự đưa đón của người ta, cũng không được nhận các món quà đắt tiền”.

Nhà mình không giàu có, dư dả gì nhưng mẹ không bao giờ để con phải thiếu thốn về vật chất lẫn tinh thần. Mẹ vẫn cho con thêm tiền để mua sách báo như hồi ở nhà.

Mẹ ơi, mẹ có biết không, mẹ chính là cô giáo ở nhà của con đấy. Giờ con đã lớn, xa nhà, không được bên cạnh mẹ nữa, nhưng những bài học giản dị của mẹ không hề cũ. Chúng vẫn theo con suốt những chặng đường qua…

Khi anh hỏi em có cho anh cơ hội trở thành một phần cuộc sống của em không, em chẳng trả lời, nhưng để tay em nguyên trong tay anh. Đâu cần phải nói ra, anh đã có câu trả lời rồi đó.

Khi anh đưa cho em tấm hình của anh để em vẫn thấy có anh ở bên lúc xa nhau, em lắc đầu chẳng nhận, nhưng sau đó em lại để anh cất hình vào túi em. Đâu cần phải nói ra, em đã hứa sẽ chỉ nghĩ đến anh kể cả lúc không ở bên anh rồi đó.

Khi anh ép em phải nói rõ tình cảm dành cho anh, em bảo em không quen nói những lời như thế, nhưng sau đó em lại nói em nghĩ thế rồi. Đâu cần phải nói ra, bấy lâu nay anh đã là mối quan tâm lớn nhất của em rồi đó.

Khi anh muốn đến nhà em vào một dịp đặc biệt, em nhất định không đồng ý, nhưng khi anh đến em đã mừng rỡ ra tận cổng đón anh. Đâu cần phải nói ra, anh đã đánh dấu lên cánh cổng nhà em đây là nơi đã có người vào rồi đó.

Khi anh muốn làm một việc gì đó cho em, em bảo chẳng cần đâu, em tự làm được, nhưng có lần em lại bảo sao anh không tự động quan tâm xem em sống thế nào, sao mà cứ làm gì cũng phải hỏi trước. Đâu cần phải nói ra, em đã là của anh rồi đó.

Khi bỗng nhiên em giận, anh hỏi anh đã làm gì sai thế nhỉ, em chẳng nói. Đâu cần phải nói ra, anh là của em thì em thích giận lúc nào thì giận thôi, nhìn cái mặt anh là thấy giận rồi đó.

Khi anh vô tình bắt gặp những tin nhắn lạ, anh hỏi em thì em lắc đầu chẳng nói, gặng hỏi thì em bảo những cái đó chẳng có ý nghĩa gì. Đâu cần phải nói ra, xuất hiện những điều em không thể chia sẻ với anh rồi đó.

Khi anh vô tình biết em đi chơi, hẹn hò với người khác, anh hỏi em thì em trả lời lấp lửng. Đâu cần phải nói ra, đã có những chuyện của em nhưng không phải là của anh rồi đó.

Sau tất cả những gì kể ở trên, khi anh nói nếu anh ra khỏi cửa và không bao giờ quay lại nữa, em có giữ anh lại không, em không nói và cũng không giữ anh nữa. Đâu cần phải nói ra, sự im lặng của em đã là câu trả lời cho anh rồi đó.